Türkçe Öğretmenleri Okuma Güçlüğü Hakkında Ne Düşünüyor?

Creative Commons License

GÜRBÜZ M., EFE G.

Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi(BAEBD), cilt.17, sa.2, ss.1824-1846, 2026 (TRDizin)

Özet

Okuma güçlüğü, ortaokul düzeyinde de varlığını sürdüren ve öğrencilerin akademik gelişimini olumsuz etkileyen önemli bir sorundur. Bu düzeyde okuma becerisini geliştirme sorumluluğunu taşıyan Türkçe öğretmenlerinin okuma güçlüğüne ilişkin bilgi, deneyim ve görüşleri, bu öğrencilere sunulacak eğitimin niteliği açısından belirleyicidir. Bu çalışma, Türkçe öğretmenlerinin okuma güçlüğüne ilişkin görüşlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Öğretmenlerin görüşlerini kapsamlı bir biçimde analiz edebilmek amacıyla durum çalışması deseninin kullanıldığı bu araştırmanın çalışma grubunu 30 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu yoluyla toplanan veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları; öğretmenlerin okuma güçlüğüne yönelik eğitim alma durumları, öğrencilerinin okuma becerilerini ve okuma güçlüklerini değerlendirmede kullandıkları yöntemler, okuma güçlüğü olan öğrencilerin özellikleri ve okuma güçlüğüne yönelik müdahale önerileri olmak üzere dört alt problem çerçevesinde ele alınmıştır. Öğretmenlerin büyük çoğunluğunun okuma güçlüğüne yönelik herhangi bir eğitim almadığı belirlenmiştir. Değerlendirmede öğretmenlerin çoğunlukla çoktan seçmeli test ve açık uçlu soru gibi geleneksel araçları tercih ettikleri; okuma güçlüğü olan öğrencilerin en çok yavaş ve hatalı okuma ile okuduğunu anlama sorunları yaşadıklarının, ayrıca düşük özgüven ve motivasyona sahip olduklarının dile getirildiği görülmüştür. Müdahale önerilerinde ise öğretmenlerin en fazla bireysel çalışmalar yapmak, öğretmen eğitimleri düzenlenmesi ve uzmanlardan yardım isteme önerilerini dile getirdikleri; buna karşılık bilimsel etkililiği kanıtlanmış uygulamalara sınırlı ölçüde değindikleri belirlenmiştir. Sonuçlar, Türkçe öğretmenlerinin okuma güçlüğüne yönelik bilgi ve becerilerinin güçlendirilmesine gereksinim olduğunu ortaya koymaktadır.
Reading difficulty is an important problem that persists at the middle school level and negatively affects students' academic development. The knowledge, experience and views of Turkish language teachers, who are responsible for developing reading skills at this level, are decisive for the quality of the education provided to these students. This study aims to examine Turkish language teachers' views on reading difficulties. To comprehensively analyze teachers’ opinions, a case study design was used, and the study group consisted of 30 Turkish language teachers. Data collected through a semi-structured interview form developed by the researchers were analyzed using content analysis. The findings were addressed within the framework of four sub-problems: teachers' training status regarding reading difficulties, the methods they use to assess students' reading skills and reading difficulties, the characteristics of students with reading difficulties, and intervention suggestions for reading difficulties. It was found that the vast majority of teachers had not received any training on reading difficulties. In assessment, teachers mostly preferred traditional tools such as multiple-choice tests and open-ended questions. Teachers stated that students with reading difficulties most often read slowly and inaccurately and have reading comprehension problems, and also have low self- confidence and motivation. Regarding intervention suggestions, teachers most frequently mentioned conducting individual work, organizing teacher training, and seeking expert help, while referring only to a limited extent to practices with proven scientific effectiveness. The results reveal the need to strengthen Turkish language teachers' knowledge and skills regarding reading difficulties.