Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kesit Akademi, cilt.10, sa.40, ss.573-593, 2024 (Hakemli Dergi)
Bu çalışmanın amacı, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocukların ebeveynlerinde bakım veren yükü ve ilişkili faktörlerin incelenmesidir. Çalışma, Aralık 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya, DEHB tanısı olan çocukların ebeveynleri katılmıştır (80 ebeveyn). Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (ZBI-22) ile toplanmıştır. Katılımcıların çoğu kadın (n=75) ve hepsi kentsel bölgelerde yaşamakta olup (il/ilçe), evli ve çoğu çalışmamaktadır. (n=50). Ebeveynlerin, bakım verme yükü açısından; yarıdan fazlasının (%66,25) hafiften ağır düzeye doğru değişen düzeylerde bakım verme yükü yaşadığı saptanmıştır. Ayrıca, bakım verme yükü ile ebeveynlerin bazı tanımlayıcı özellikleri arasında (gelir düzeyi, bakım veren olma süresi, yeterli yardım alıp almaması, kendileri ve çocukları için destek talep durumları) anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Özellikle düşük gelir düzeyi seviyesinin, bir yıldan daha az süreden beri bakım veren olmanın, yeterince yardım alamamanın, kendisi için ve çocuğu için destek ihtiyacının bakım verme yükünü artırdığı saptanmıştır. Bu çalışma, DEHB olan çocukların ebeveynlerinin çoğunun bakım verme yükünü deneyimlediğini (hafiften ağır düzeye doğru değişen) ve bu yükün çeşitli sosyo-demografik değişkenlerle ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, DEHB olan çocukların ebeveynlerinde yüklerini azaltma ve desteklerini arttırmaya yönelik ebeveyn müdahalelerin yapılmasının önemini göstermektedir. DEHB olan çocukların ebeveynlerine yönelik kanıt değeri yüksek müdahale çalışmalarının yapılması önerilir. Ayrıca, bakım veren aile üyelerinin yüklerini etkileyen faktörlerin daha kapsamlı değişkenlerle ve büyük örneklemlerde çalışılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, DEHB, Bakım veren, Ebeveyn, Bakım veren yükü