Spatial Justice and Spatial Data Infrastructures in the Context of Urban Transformation: A Bibliometric Analysis (1997–2025)

Creative Commons License

Taktak F.

PLANLAMA-PLANNING, cilt.36, sa.2, ss.290-312, 2026 (ESCI, TRDizin)

Özet

Bu çalışma, kentsel dönüşüm araştırmalarının iki temel ancak geleneksel olarak ayrı ilerleyen alanı olan mekânsal adalet ve mekânsal veri altyapılarının (SDI) karşılaştırmalı bibliyometrik analizini sunmaktadır. Mekânsal adalet literatürü eşitlik, katılımcı yönetişim ve hak temelli kentleşmeye odaklanırken; SDI araştırmaları daha çok coğrafi bilgi teknolojileri, veri yönetimi ve dijital planlama süreçlerine yönelmiştir. Bu farklılıklara rağmen, dijital eşitsizlik, algoritmik dışlanma ve verinin siyaseti gibi konular etrafında giderek artan bir kavramsal yakınsama gözlenmektedir. 1997–2025 yılları arasında Web of Science Core Collection’da yayımlanmış 608 hakemli makaleye dayanarak yürütülen bu çalışma, Bibliometrix R paketi ve Biblioshiny arayüzü kullanılarak yayın eğilimlerini, işbirliği ağlarını, anahtar kelime eşoluşumlarını, tematik kümeleri ve tarihsel atıf akışlarını incelemiştir. Bulgular, SDI araştırmalarının hızlı teknolojik gelişim ve disiplinler arası işbirliğiyle öne çıktığını; mekânsal adalet çalışmalarının ise daha parçalı olmakla birlikte güçlü bir kuramsal derinlik sunduğunu göstermektedir. Ortaya çıkan ortak araştırma alanı, adalet odaklı planlama ilkelerinin teknik altyapılarla bütünleştirilmesi gereğine işaret etmektedir. Çalışma, SDI’ların eşitlik temelli kentsel yönetişim çerçeveleriyle uyumlaştırılmasına yönelik bütünleştirici bir yaklaşım önererek, kapsayıcılık, şeffaflık ve temsili adaletin veri odaklı planlama süreçlerinde kurumsallaştırılmasına katkı sağlamaktadır.