ÖZEL EĞİTİM KURUMLARINDA ÇALIŞAN PERSONELİN ÇOCUĞA YÖNELİK ŞİDDETE DUYARLIK İLE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü , Sosyal Hizmet, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Murat Türk (Sağlık Bilimleri Üniversitesi)
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Özel eğitim kurumlarında çalışanların çocuğa yönelik şiddete duyarlık ve tükenmişlik düzeyinin; yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, gelir, vaka yükü, çocukların tanı grubu, iş arkadaşlarından destek görme, deneyim, yöneticilerden memnuniyet, çevrede özel eğitim ihtiyacı olan birey olup olmaması, alanda çalışmayı kendisinin tercih edip etmediği, hizmet içi eğitime ihtiyaç, çalışılan kurumdan, yöneticilerden ve yapılan işten memnuniyet gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenerek tükenmişlik düzeyi ile çocuğa yönelik şiddete duyarlık arasındaki ilişki düzeyinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışan 352 personel katılmıştır. Katılımcılara sosyo demografik bilgileri içeren Kişisel Bilgi Formu, Çocuğa Yönelik Şiddete Duyarlık Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma verileri Haziran-Eylül 2024 tarihleri arasında yüz yüze görüşmelerle gerçekleştirilen anketler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmış olup değişkenler arası ilişkileri ortaya koymak için Bağımsız Örneklem T, One Way Anova, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis- H testleri ile Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan personelin Çocuğa Yönelik Şiddete Duyarlık Ölçeği’nden aldıkları ortalama puan 51,44 olarak, Maslach Tükenmişlik Ölçeği’nden aldıkları ortalama puan ise 26,30 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada çocuğa yönelik şiddete duyarlık düzeyi ile özel eğitim alanındaki deneyimi arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiş olup 1 yıldan az bir süredir özel eğitim alanında çalışan personelin 10 yıl ve daha uzun bir süredir özel eğitim alanında çalışan personele göre çocuğa yönelik şiddete duyarlık düzeyi daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Tükenmişlik düzeyleri ile yaş, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, aylık gelir, meslek, özel eğitim alanında çalışma süresi, yapılan işten memnuniyet durumu, iş arkadaşlarından destek görüp görmeme ve yöneticilerden memnuniyet durumu arasındaysa anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür (p<0,05). Ayrıca özel eğitim personelinin çocuğa yönelik şiddete duyarlık düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında ise negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=-0,105; p<0,01).
Sonuç: Araştırmada özel eğitim personelinin tükenmişlik düzeyi arttıkça çocuğa yönelik şiddete duyarlık düzeylerinin azaldığı saptanmıştır. Özel eğitim personelinin tükenmişliğine etki eden faktörlerin iyileştirilerek koruyucu önlemlerin alınmasının çocuğa yönelik şiddete duyarlık düzeylerini de arttıracağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çocuğa Şiddet, Endüstriyel Sosyal Hizmet, Özel Eğitim Personeli, Tükenmişlik