Çanlı N. K.(Yürütücü), Atılgan M.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2027
Bu proje, özel eğitim öğretmen adaylarında alınan sosyal destek algısı ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiyi inceleyerek, bu ilişkide öz-şefkat ve depresyon değişkenlerinin seri aracılık rollerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sosyal destek, bireyin çevresinden aldığı sevgi, ilgi ve anlayışın bütününü ifade eden temel bir psikososyal kaynaktır. Öz-şefkat ise bireyin hataları ve olumsuz yaşam olayları karşısında kendine karşı anlayışlı ve kabullenici olmasını sağlayan içsel bir güçtür. Depresyon, psikolojik iyi oluşu zayıflatan önemli bir risk faktörüdür. Literatürde bu üç değişkenin birlikte ele alındığı çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle proje, sosyal desteğin öz-şefkat aracılığıyla depresyonu azaltarak psikolojik iyi oluşu nasıl güçlendirdiğini test ederek alanyazına bütüncül ve özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırmanın bulgularının, özel eğitim öğretmen adaylarının ruhsal dayanıklılığını ve psikolojik iyi oluşlarını artırmaya ve öğretmen yetiştirme politikalarının niteliğini geliştirmeye yönelik uygulamalara bilimsel dayanak sunması beklenmektedir. Ayrıca proje, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının 12. Kalkınma Planı’nda yer alan “nitelikli insan gücü” ve “özel eğitim hizmetlerinin niteliğini artırma” hedefleriyle doğrudan örtüşmektedir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel model ile yürütülecektir. Çalışma grubunu Türkiye’deki bir üniversitede öğrenim gören özel eğitim öğretmen adayları oluşturacaktır. Ölçüt örnekleme yöntemiyle en az 200 katılımcıya ulaşılması planlanmaktadır. Veriler, İki Yönlü Sosyal Destek Ölçeği, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği-21 ve Warwick-Edinburgh Psikolojik İyi Oluş Ölçeği Kısa Formu aracılığıyla toplanacaktır. Analizlerde SPSS (versiyon 27.0) ve Jamovi (versyion 2.6.17.0) yazılımları kullanılacaktır. Veri analizinde ilk olarak veri seti analize hazır hale getirilecek, devamında araştırma kapsamında kullanılan ölçeklerin araştırma örneklemindeki geçerlilik ve güvenilirlik düzeyleri incelenecektir. Geçerlilik için doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenilirlik için Cronbach α, sıralı α ve McDonald ω iç tutarlılık katsayıları ve madde-toplam korelasyonları hesaplanacaktır. Devamında araştırmada kullanılan değişkenlere ilişkin betimleyici istatistikler sunulacak ve ikili korelasyon değerleri incelenecektir. Ardından, araştırma sorusu ve alt hipotezler bootstrap yöntemi kullanılarak basit ve seri aracılık analizleri yoluyla test edilecektir Proje yönetimi, belirlenen faaliyetlere dayalı olarak 01.03.2026–30.11.2026 tarihleri arasında yürütülecektir. Etik onay, veri toplama, analiz, raporlama ve sonuç paylaşımı aşamaları planlanan takvime göre izlenecektir. Riskler için alternatif zaman planı, yedek veri kaynakları ve yazılım çözümleri oluşturulmuştur. Bulguların ulusal bir kongrede bildiri olarak sunulması, hakemli dergide yayımlanması ve en az 100 katılımcının yer alacağı farkındalık semineriyle yaygınlaştırılması öngörülmektedir. Proje sonuçlarının özel eğitim öğretmen adaylarının psikolojik iyi oluşunu destekleyen eğitim programlarına temel oluşturacağı ve sürdürülebilir nitelikli eğitim hedefine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.